اين موضع ناپايدار و غير قابل اعتماد هواداران سياسى حسين ( ع ) ، كه به طور كلى شيعيان كوفه ناميده مىشدند ، ديگر بار ضعف نفس آنان را نشان مىدهد ، همانگونه كه توسط مسافرانى كه اتفاق مىافتاد حسين ( ع ) را در بين راه ملاقات كنند ، به او خاطرنشان شده بود . براى نمونه ، در محلى بنام صفاح ، حسين ( ع ) فرزدق شاعر را ملاقات كرد و دربارهء اوضاع و شرايط كوفه از او استفسار نمود . فرزدق پاسخ داد : « قلوب آنها با شماست ولى شمشيرهاى آنان با دشمنان شما است . » ( 22 ) حسين ( ع ) در روز 8 ذى الحجّه / ده سپتامبر 680 [ 19 شهريور ] در همان روزى كه مسلم را در كوفه گردن زدند مكّه را ترك كرد . آن حضرت تنها پنجاه نفر را از ميان خويشان و دوستان خود به همراه داشت كه قادر بودند اسلحه حمل كنند . علاوه بر اين ، زنان و كودكان نيز ، آن حضرت را از مكّه در اين سفر سرنوشت‌ساز همراهى مىكردند ، عزيمت ناگهانى حسين ( ع ) از مكّه ، جايى كه مدت پنجاه ماه در آن اقامت كرده بود و افراد زيادى براى برگزارى مراسم حج ، كه دو روز بعد انجام مىگرفت ، وارد مىشدند نمىتوانست بدون علّت جدّى بوده باشد . طبرى و مآخذ ديگر ، به نقل از شخص حسين ( ع ) روايت مىكنند كه حكومت اموى ، عده‌اى از سربازان را در لباس حجاج به مكّه فرستاده بود تا او را دستگير كنند و يا حتى به جان او سوء قصد نمايند . ( 23 ) گرچه تعيين صحّت اين قبيل گزارشها مشكل است ، ليكن ، در عين حال نمىتوان امكان آن را ، با در نظر گرفتن آنچه در شهرهاى مقدس بعدا به وسيلهء ارتش يزيد ، در رابطه با شورش ابن الزبير روى داد ، ناديده گرفت . در حالى كه حسين ( ع ) به سوى عراق در حركت بود ، ابن زياد ، پس از كشتن مسلم و هانى ، كوفه را به صحنه ترور و وحشت تبديل كرد . اول ، فشار اقتصادى شديدى را به وسيلهء عريف‌ها به مردم تحميل نمود . كاركرد و اهميّت مسئوليت توزيع حقوقها و اصلاح قانون و نظم را در عرافه‌هاى مربوط به فصل پنجم بحث كرديم . وى اين مأمورين دولتى را مورد بهره‌بردارى قرار داده ، بدانها دستور داد تا نام افراد غريبه يا شورشى يا مردم مشكوك را در